Mất ngủ ở người già (lớn tuổi): Nguyên nhân, Cách trị hiệu quả

Tiểu đêm ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ

Tình trạng mất ngủ đang trở thành vấn đề đáng lo ngại đối với nhiều người già, khiến họ chỉ có thể giữ được giấc ngủ trong khoảng 2-3 tiếng mỗi đêm. Tình trạng này gây ảnh hưởng tiêu cực đến thể chất và đặt ra những thách thức về tinh thần cho bệnh nhân. Vậy làm thế nào để khắc phục tình trạng mất ngủ ở người lớn tuổi? Hãy cùng Sao Thái Dương tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Nội dung bài viết

Người lớn tuổi ngủ bao nhiêu là đủ?

Nhu cầu về giấc ngủ không chỉ là một con số cụ thể, mà còn phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe và nhu cầu cá nhân. Đối với hầu hết người trưởng thành khỏe mạnh, việc ngủ từ 7 – 9h/ngày là quan trọng để duy trì sức khỏe toàn diện. Đối với người lớn tuổi (trên 65 tuổi) thì cần ngủ 7 – 8h/ngày, tuy nhiên, điều quan trọng nhất vẫn là cảm nhận về tình trạng cơ thể và tinh thần sau khi thức dậy vào buổi sáng.

Người lớn tuổi (trên 65 tuổi) thì cần ngủ 7 - 8h/ngày
Người lớn tuổi (trên 65 tuổi) thì cần ngủ 7 – 8h/ngày

Triệu chứng bệnh mất ngủ ở người lớn tuổi

Những triệu chứng dưới đây báo hiệu rằng người cao tuổi đang trải qua vấn đề về giấc ngủ bao gồm:

  • Gặp khó khăn khi bắt đầu giấc ngủ và thường xuyên trải qua trạng thái ngủ không yên giấc.
  • Mất ngủ ngủ không sâu giấc, tỉnh giấc giữa đêm và khó khăn trong việc quay lại giấc ngủ sau khi tỉnh dậy.
  • Cảm giác buồn ngủ mặc dù việc lên giường không đồng nghĩa với việc có thể ngủ sâu.
  • Tỉnh giấc nhiều lần trong đêm, gây gián đoạn cho chu kỳ ngủ.
  • Thường xuyên tỉnh giấc vào khoảng 4 giờ sáng.
  • Trạng thái mệt mỏi và suy giảm sự tập trung trong suốt ngày.

Nếu những dấu hiệu này xuất hiện ít nhất 3 lần mỗi tuần và kéo dài trong ít nhất 3 tháng tì khả năng cao rằng người này đang gặp phải vấn đề mất ngủ mãn tính ở người già.

Triệu chứng mất ngủ ở người lớn tuổi
Triệu chứng mất ngủ ở người lớn tuổi

Nguyên nhân gây mất ngủ ở người lớn tuổi

Có nhiều nguyên nhân làm tăng tình trạng mất ngủ ở người lớn tuổi, một trong số nguyên nhân chính là do:

Do thay đổi sinh lý, tuổi tác 

Ở người lớn tuổi, quá trình lão hóa gia tăng, làm cho các cơ quan trong cơ thể trở nên lão hóa và nhịp sinh học cơ thể bị rối loạn, dẫn đến tình trạng mất ngủ.

Mất ngủ ở người cao tuổi do đau nhức cơ thể 

Bệnh lý như tim mạch, huyết áp và đau nhức xương khớp thường làm tăng cường cảm giác đau vào buổi tối, khiến cho người già khó chịu, khó vào giấc và trải qua giấc ngủ không ổn định.

Tiểu đêm gây mất ngủ ở người lớn tuổi

Chức năng thận suy giảm và cơ thắt niệu đạo yếu làm cho người già phải tiểu nhiều lần trong đêm. Và việc thức dậy quá nhiều lần trong đêm sẽ làm tăng sự gián đoạn trong quá trình ngủ của họ, ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.

Tiểu đêm ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ
Tiểu đêm ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ

Chế độ sinh hoạt, môi trường sống thay đổi 

Chế độ giờ giấc khác biệt của người già so với thanh thiếu niên có thể tạo ra khó khăn trong việc duy trì giấc ngủ, đặc biệt là khi sống trong môi trường nhiều tiếng ồn.  

Ngủ ngày nhiều khiến người lớn tuổi mất ngủ vào ban đêm

Thói quen ngủ trưa của người Việt Nam có thể làm gián đoạn đến tổng số thời gian ngủ 8 – 9 tiếng/ngày, ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ vào ban đêm, từ đó người già sẽ khó có thể duy trì một chu kỳ ngủ đều đặn.

Người lớn tuổi mất ngủ do ít vận động 

Người già nếu thiếu các hoạt động vận động như thiền, đi dạo,… thì cơ thể sẽ cảm thấy mệt mỏi, đau nhức, yếu ớt, điều này làm tăng thêm cảm giác khó chịu và khó có thể vào giấc ngủ.

Ăn quá nhiều vào buổi tối

Việc ăn đồ khó tiêu và ăn quá nhiều vào buổi tối có thể tạo ra các vấn đề như ợ chua, trào ngược, làm tăng cảm giác khó chịu, dễ bị tỉnh giấc và khó ngủ hơn do van dạ dày không còn đàn hồi tốt.

Ăn nhiều vào buổi tối cũng khiến người già bị mất ngủ
Ăn nhiều vào buổi tối cũng khiến người già bị mất ngủ

Căng thẳng, áp lực tâm lý 

Áp lực từ con cái, công việc và gia đình có thể tạo ra tình trạng lo lắng, thao thức và ảnh hưởng đến tâm lý, gây căng thẳng, mệt mỏi, từ đó tác động tiêu cực đến chất lượng giấc ngủ của người lớn tuổi.

Mất ngủ ở người già do thuốc 

Một số loại thuốc chứa thành phần ức chế thần kinh như cafein, theophylin, thuốc giảm đau, thuốc trị hen suyễn, thuốc chống trầm cảm,…có thể gây khó ngủ ở người già.

Chất kích thích gây mất ngủ ở người lớn tuổi

Thuốc lá, caffeine trong cà phê, trà có chứa chất Nicotine làm ức chế thần kinh, khiến người bệnh khó ngủ. Nếu như người lớn tuổi uống cafe hoặc hút thuốc lá quá gần so với thời gian ngủ thì sẽ rất khó để có thể vào giấc.

20 cách chữa bệnh mất ngủ cho người già tại nhà hiệu quả nhanh chóng

Liệu pháp tâm lý chữa bệnh mất ngủ cho người lớn tuổi

Liệu pháp tâm lý như giữ tinh thần, tâm lý thoải mái, suy nghĩ lạc quan, tập trung vào những điều tích cực trong cuộc sống có thể giúp cải thiện tâm trạng và giấc ngủ. Đôi khi, người lớn tuổi chủ động nói chuyện với chuyên gia tâm lý hoặc người thân cũng có thể giúp làm giảm bớt căng thẳng, sự lo lắng, góp phần nâng cao chất lượng giấc ngủ.

Tăng cường các trải nghiệm tâm lý thư giãn, thoải mái cho người già
Tăng cường các trải nghiệm tâm lý thư giãn, thoải mái cho người già

Thư giãn (tập thở sâu, ngồi thiền…)

Các phương pháp thư giãn như tập thở sâu, thiền định hoặc thực hành yoga nhẹ nhàng có thể giúp làm giảm căng thẳng và cải thiện chất lượng giấc ngủ. Những bài tập này không chỉ giúp cơ thể thư giãn mà còn làm tinh thần thoải mái, mang đến giấc ngủ sâu hơn.

Massage cải thiện chứng mất ngủ cho người già

Massage là một phương pháp hiệu quả để giảm căng thẳng và thúc đẩy giấc ngủ. Hoạt động này giúp cơ thể thư giãn, giảm đau cơ bắp và cải thiện lưu thông máu. Các phương pháp massage như massage toàn thân hoặc chỉ massage một số vùng như cổ, vai hoặc chân đều có thể giúp cải thiện giấc ngủ.

Ngâm chân bằng nước ấm

Đây là cách trị khó ngủ cho người già tại nhà đơn giản nhưng có thể mang lại hiệu quả cao. Ngâm chân trong nước ấm giúp cơ thể thư giãn, giảm căng thẳng và cải thiện giấc ngủ. Người lớn tuổi có thể thêm một ít muối Epsom hoặc tinh dầu thiên nhiên vào nước ngâm để tăng cường hiệu quả thư giãn.

Người già ngâm chân bằng nước ấm giúp thư giãn cơ thể
Người già ngâm chân bằng nước ấm giúp thư giãn cơ thể

Thay đổi chế độ ăn uống chữa bệnh mất ngủ ở người lớn tuổi

Chế độ ăn uống có tác động lớn đến chất lượng giấc ngủ. Người già nên hạn chế tiêu thụ caffeine, rượu cũng như tránh ăn quá nhiều trước khi đi ngủ. Những những thực phẩm trị mất ngủ giàu tryptophan như chuối, sữa, hạt tiêu đen có thể giúp cơ thể sản sinh serotonin – hợp chất quan trọng giúp điều chỉnh giấc ngủ.

Hạn chế uống nước nhiều vào buổi tối

Uống đủ nước trong ngày, sau 20 giờ thì hạn chế uống nước để tránh tiểu đêm gây thức giấc.

Bổ sung khoáng chất cần thiết cho người cao tuổi

Một số khoáng chất như magie và canxi đã được chứng minh là có lợi cho giấc ngủ. Magie giúp cơ thể thư giãn và giảm lo âu. Canxi giúp cơ thể sản sinh melatonin – hormone quan trọng trong việc điều chỉnh chu kỳ ngủ. Người già nên cân nhắc bổ sung những khoáng chất này thông qua chế độ ăn uống hoặc viên uống bổ sung.

Thay đổi không gian phòng ngủ

Môi trường ngủ đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện giấc ngủ. Phòng ngủ nên tối, yên tĩnh và mát mẻ. Người lớn tuổi nên tránh sử dụng thiết bị điện tử như tivi, điện thoại di động, máy tính bảng trong phòng ngủ. Đầu giường cần được sắp xếp gọn gàng, dùng đệm và gối chất lượng tốt để hỗ trợ giấc ngủ.

Thiết kế không gian phòng ngủ ấm áp cho người lớn tuổi
Thiết kế không gian phòng ngủ ấm áp cho người lớn tuổi

Thay đổi thói quen trước khi ngủ

Một số thói quen có thể gây khó ngủ, mất ngủ ví dụ như ăn khuya, tập thể dục gần giờ đi ngủ, xem phim hay các chương trình gây kích động cảm xúc, dùng thiết bị điện tử trước khi ngủ. Thay đổi những thói quen này có thể giúp người già dễ đi vào giấc ngủ hơn, cải thiện giấc ngủ tốt hơn. Hãy tạo ra một lịch trình ngủ đều đặn và tuân thủ nó, kể cả vào cuối tuần.

Sử dụng tinh dầu giúp người lớn tuổi ngủ ngon

Một số loại tinh dầu như tinh dầu hoa oải hương, tinh dầu bạc hà hoặc tinh dầu hoa cam được biết đến với khả năng giúp thư giãn và cải thiện giấc ngủ. Người lớn tuổi có thể nhỏ vài giọt tinh dầu vào nước tắm hoặc dùng máy khuếch tán tinh dầu trong phòng ngủ. Dùng tinh dầu là cách trị mất ngủ cho người già tại nhà dễ chịu, nên tham khảo áp dụng.

Dùng các loại trà giúp ngủ ngon

Trà thảo mộc như trà bạc hà, trà hoa cúc, trà hoa oải hương, trà cam thảo, trà hoa lạc tiên… có khả năng giúp cơ thể thư giãn và cải thiện giấc ngủ. Người lớn tuổi có thể uống một tách trà thảo mộc ấm trước khi đi ngủ để hỗ trợ cho một giấc ngủ ngon. Tuy nhiên, trong trà có thể chứa caffeine, do đó không nên uống quá nhiều trà và cần hạn chế uống sát giờ đi ngủ (30 – 60 phút trước giờ ngủ).

Cách chữa bệnh mất ngủ cho người già hiệu quả là dùng trà thảo mộc
Cách chữa bệnh mất ngủ cho người già hiệu quả là dùng trà thảo mộc

Chữa mất ngủ ở người già bằng châm cứu 

Đây là phương pháp chữa bệnh mất ngủ bằng Đông y. Kỹ thuật châm cứu cần được thực hiện bởi chuyên gia châm cứu có kinh nghiệm.

Bấm huyệt điều trị mất ngủ ở người lớn tuổi

Phương pháp bấm huyệt cũng thuộc về lĩnh vực Đông y và được sử dụng để điều hòa lưu lượng năng lượng trong cơ thể. Thay vì áp dụng kim như châm cứu, bấm huyệt tập trung vào việc áp dụng áp lực đặc biệt lên các điểm chính trên cơ thể. Việc bấm những điểm huyệt nhất định có thể giúp giảm căng thẳng và cải thiện chất lượng giấc ngủ. 

Rời xa thiết bị điện tử

Tập thói quen rời xa thiết bị điện tử trước khi ngủ. Để điện thoại, máy tính, máy tính bảng… ra xa giường. Nguyên nhân khiến bạn khó ngủ, một phần là do ánh sáng xanh, hãy tránh xa nó.

Tắm nước ấm khắc phục tình trạng mất ngủ

Tắm nước ấm giúp cơ thể thoải mái, thư giãn gân cốt. Lỗ chân lông được thông thoáng, thoải mái hơn, giúp ngủ sâu hơn.

Người già tắm nước ấm giúp thư giãn gân cốt
Người già tắm nước ấm giúp thư giãn gân cốt

Tăng cường vận động vào ban ngày

Thay vì ngồi lâu hoặc nằm một chỗ xem ti vi, làm việc. Vận động giữa giờ, vào sáng sớm và chiều tối giúp cơ thể được linh hoạt hơn, tránh buồn ngủ ngày, giúp bạn có giấc ngủ tối sâu hơn.

Lạc quan, yêu đời, thư giãn

Giữ một tinh thần lạc quan, yêu đời, gạt bỏ gánh nặng sang một bên để tinh thần bạn được phấn chấn, thoải mái.

Những biện pháp trên đều là những cách tự nhiên và hiệu quả mà người lớn tuổi có thể thực hiện tại nhà để cải thiện chất lượng giấc ngủ và tăng cường sức khỏe tâm lý. 

Phương pháp điều trị mất ngủ ở người mất ngủ bằng thuốc Tây y

Trong một số trường hợp, thay đổi lối sống và thói quen tại nhà có thể không đủ để giải quyết vấn đề mất ngủ ở người lớn tuổi. Bác sĩ có thể quyết định kê đơn thuốc để cải thiện tình trạng mất ngủ và tránh các vấn đề phức tạp phát sinh từ tình trạng này. Các loại thuốc mà bác sĩ có thể kê đơn bao gồm:

Cách chữa bệnh mất ngủ cho người già bằng thuốc Tây Y
Cách chữa bệnh mất ngủ cho người già bằng thuốc Tây Y
  • Thuốc bình thần như Bromazepam, Clonazepam, Diazepam, Rotunda… được sử dụng trong trường hợp mất ngủ ngắn, không quá nghiêm trọng.
  • Nhóm thuốc ngủ như Phenobarbital hay Zolpidem có tác dụng giúp chữa mất ngủ, khó ngủ cho người cao tuổi. Tuy nhiên, không nên sử dụng quá 3 ngày.
  • Thuốc kháng histamin như Clorpheniramin, Dimedrol, Promethazine… có tác dụng chữa mất ngủ trong các trường hợp bị mất ngủ do hắc lào, viêm da cơ địa, eczema… gây ngứa da, khó ngủ.
  • Thuốc an thần kinh mới như Amisulpride, Quetiapine, Olanzapine… điều trị mất ngủ trong trường hợp kéo dài, mất ngủ do trầm cảm hay vấn đề tâm lý.
  • Trong trường hợp mất ngủ do trầm cảm, rối loạn lo âu, stress… bác sĩ có thể kê các loại thuốc chống trầm cảm đa vòng, 3 vòng như Mirtazapine, Clomipramine. Thời gian để thuốc phát huy tác dụng thường mất từ 3 – 4 tuần hoặc lâu hơn.
  • Các loại thuốc điều trị bệnh lý cũng có thể được sử dụng cho người cao tuổi bị mất ngủ vì bệnh lý như đau đầu, đau dạ dày, dị ứng, tim mạch…

Lưu ý rằng bất kỳ loại thuốc điều trị mất ngủ nào cũng có thể gây tác dụng phụ và tương tác với các loại thuốc khác. Do đó, người bệnh nên thảo luận với bác sĩ trước khi bắt đầu sử dụng thuốc chữa mất ngủ.

Bài thuốc Đông y trị mất ngủ, hoa mắt chóng mặt

  • Nhân sâm 10g, Đan sâm 15g, Huyền sâm 10g, Ngũ vị tử 12g, Viễn chí 08g, Cát cánh 10g, Đương quy 15g, Thiên môn 15g, Mạch môn 15g, Bá tử nhân 15g, Táo nhân 15g, Sinh địa 10g.
  • Châm cứu: Bổ trợ huyệt Nội quan, Thần môn, Cách du, Tâm du, Tam âm giao, Trung đô.
  • Thời gian châm cứu: 20-30 phút/lần x 01 lần/ngày.
  • Nhĩ châm: Tâm, Thần Môn, vùng dưới vỏ.
  • Khí công – Dưỡng sinh: Tập các bài luyện khí, luyện thở. Thời gian tập tối đa 20 phút/lần.
Các bài thuốc Đông y chữa bệnh mất ngủ ở người lớn tuổi
Các bài thuốc Đông y chữa bệnh mất ngủ ở người lớn tuổi

Bài thuốc chữa mất ngủ, tinh thần căng thẳng, mệt mỏi

  • Bạch linh 20g, Táo nhân 15g, Bạch thược 10g, Đương quy 10g, Bạch truật 10g, Sài hồ bắc 10g, Long cốt 15g, Bạc hà 15g, Cam thảo 06g.
  • Châm cứu: Bổ trợ huyệt Nội quan, Thần môn, Tam âm giao, Thái xung, Phong trì.
  • Thời gian châm cứu: 20-30 phút/lần x 01 lần/ngày.
  • Nhĩ châm: Giao cảm, thần môn, vùng dưới vỏ.
  • Khí công – Dưỡng sinh: Tập các bài luyện khí, luyện thở. Thời gian tập tối đa 20 phút/lần.

Bài thuốc chữa mất ngủ và rối loạn tâm lý ở người lớn tuổi

  • Hoàng kỳ 20g, Đẳng sâm 15g, Bạch truật 15g, Táo nhân 12g, Mộc hương 10g, Đại táo 12g, Phục thần 12g, Cam thảo 06g, Đương quy 15g, Viễn chí 06g, Long nhãn 12g.
  • Châm cứu: Bổ trợ Nội quan, Thần môn, Thái bạch, Tâm du, Tỳ du, Tam âm giao, Túc tam lý.
  • Thời gian châm cứu: 20-30 phút/lần x 01 lần/ngày.
  • Nhĩ châm: Tâm, Tỳ, thần môn, vùng dưới vỏ.
  • Khí công – Dưỡng sinh: Tập các bài luyện khí, luyện thở. Thời gian tập tối đa 20 phút/lần.
Chữa mất ngủ bằng bài thuốc Quy Tỳ Thang Gia Giảm
Chữa mất ngủ bằng bài thuốc Quy Tỳ Thang Gia Giảm

Biện pháp phòng ngừa bệnh mất ngủ ở người lớn tuổi

Ngoài những cách chữa bệnh mất ngủ cho người già đã được đề cập, có một số nguyên tắc quan trọng để ngăn chặn tình trạng mất ngủ ở người lớn tuổi, bao gồm:

  • Duy trì thói quen đi ngủ và thức dậy vào cùng một thời gian mỗi ngày, bao gồm cả cuối tuần và khi đang du lịch.
  • Hạn chế việc uống nước trước khi đi ngủ để giảm khả năng thức giấc do tiểu đêm.
  • Ngủ trưa trong khoảng 20 phút, để không làm ảnh hưởng đến giấc ngủ vào ban đêm.
  • Tránh sử dụng các thiết bị điện tử như tivi, điện thoại di động hoặc máy tính trong phòng ngủ để giảm tác động của ánh sáng và kích thích não bộ.
  • Lập kế hoạch tập thể dục vào ban ngày, nhưng tránh tập luyện cường độ cao trong vòng ba giờ trước khi đi ngủ.
  • Hạn chế tiêu thụ caffeine vào buổi chiều hoặc buổi tối để tránh ảnh hưởng đến quá trình.
Giải pháp phòng ngừa bệnh mất ngủ ở người lớn tuổi
Giải pháp phòng ngừa bệnh mất ngủ ở người lớn tuổi

Tình trạng mất ngủ ở người già khi nào cần gặp bác sĩ?

Mất ngủ ở người già có thể gây ra những vấn đề nghiêm trọng đối với sức khỏe và chất lượng cuộc sống hàng ngày nếu không được giải quyết kịp thời. Dưới đây là một số dấu hiệu mà người bệnh mất ngủ nên chú ý và đến thăm bác sĩ ngay:

  • Mất ngủ kéo dài: Nếu khó ngủ và duy trì giấc ngủ là vấn đề kéo dài trong thời gian dài, đặc biệt là hơn một tuần, việc thăm khám sớm giúp xác định nguyên nhân gây mất ngủ.
  • Mệt mỏi sau khi ngủ: Cảm giác mệt mỏi và thiếu năng lượng sau khi thức dậy có thể là dấu hiệu của chất lượng giấc ngủ kém.
  • Ngủ gật trong ngày: Ngủ gật hoặc buồn ngủ thường xuyên trong ngày có thể là dấu hiệu của mất ngủ hoặc vấn đề khác liên quan đến giấc ngủ.
  • Triệu chứng tâm lý: Mất ngủ có thể gây ra lo lắng, chán chường hoặc trầm cảm. Nếu có bất kỳ biểu hiện nào về tâm lý, việc thăm khám bác sĩ là cần thiết.
  • Gặp trở ngại trong cuộc sống hàng ngày: Nếu mất ngủ ảnh hưởng đến khả năng làm việc, học tập hoặc các hoạt động hàng ngày khác, đây là lúc cần đến gặp bác sĩ để tìm kiếm giải pháp.
Những dấu hiệu cho thấy người bệnh mất ngủ cần đến thăm bác sĩ sớm
Những dấu hiệu cho thấy người bệnh mất ngủ cần đến thăm bác sĩ sớm

Người bệnh mất ngủ cần thăm khám lâm sàng và có thể được đề xuất các xét nghiệm cận lâm sàng. Việc đo đa ký giấc ngủ được thực hiện để ghi lại thông tin về sóng điện não, nhịp tim, nhịp thở, nồng độ oxy trong máu, chuyển động mắt và chân, từ đó giúp bác sĩ chẩn đoán và đề xuất phương pháp điều trị hiệu quả.

Trên đây là một số cách khắc phục tình trạng mất ngủ ở người lớn tuổi không phải dùng thuốc mà Sao Thái Dương gợi ý cho bạn. Tuy nhiên, nếu tình trạng kéo dài hơn 1 tháng, việc đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời là rất quan trọng.

5/5 - (1 bình chọn)

    Để lại câu hỏi về sản phẩm

    Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc gì hãy để lại câu hỏi của bạn. Chúng tôi sẽ giải đáp ngay!



    Bài viết mới nhất
    Để lại câu hỏi về bài viết

    Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

    1800 1799